Về Chàng Sơn thăm làng nghề “tạo ra gió”

banner làm bánh 365 1
Chia sẻ:

Làng nghề làm quạt ở xã Chàng Sơn, huyện Thạch Thất đã có lịch sử hơn trăm năm. Ngay từ thế kỉ 19, những chiếc quạt Chàng Sơn đã được người Pháp nhiều lần đem đi vượt đại dương sang triển lãm tại kinh đô Paris hoa lệ. Qua bao thăng trầm của cuộc sống với sự ra đời của nhiều phương tiện làm mát khác nhưng sản phẩm của làng nghề này vẫn tiếp tục tồn tại và phát triển. hãy cùng vi vu Hà Nội tìm hiểu nhé.

1

Cứ nhắc tới Chàng Sơn là người ta nhắc tới làng nghề truyền thống với tên gọi làng quạt.

Lúc trước, người Chàng Sơn thường tranh thủ làm quạt vào những lúc nông nhàn bởi nghề làm quạt tuy không quá gian nan, vất vả nhưng lại đòi hỏi sự cầu kì, tỉ mỉ. Hiện nay ở Chàng Sơn người người làm quạt, nhà nhà làm quạt. Nghề làm quạt ở Chàng Sơn đã phát triển nhanh chóng và trở thành nghề chính nuôi sống cả gia đình.

Những chiếc quạt Chàng Sơn nổi tiếng bền và đẹp. Để có một chiếc quạt như ý, các công đoạn chế tạo phải thật cẩn thận và chi chút. Nguyên liệu là thứ quan trọng, vì vậy, phải chọn loại tre tốt nhất. Tre phải dẻo, không mối mọt, cây tre được cưa ra thành từng đoạn, phải được ngâm nước ít nhất 3 tháng mới đủ tiêu chuẩn, sợi mây phải óng mượt, dài để không bị đứt đoạn khi viền, giấy phất quạt phải là loại giấy dó, giấy điệp của làng Đông Hồ, tỉnh Bắc Ninh… khi vẽ mới lên màu đẹp nhất, thật nhất.

Làm quạt Chàng Sơn không thể vội vàng. Các công đoạn làm quạt phải được tiến hành theo trình tự mới cho sản phẩm đồng đều và chất lượng đúng chuẩn quạt Chàng Sơn. Tre sau khi ngâm sẽ đem đi chẻ nan, khi cho giấy vào nan quạt phải thật khéo léo làm sao cho giấy không bị rách, bị nhàu, nếp gấp phải phẳng để tiện cho việc vẽ tranh. Cái khó nhất khi làm quạt là việc vẽ tranh phải căn chuẩn các nếp gấp ở mỗi nan quạt, tranh khi hoàn thiện không để bị nếp gấp cắt người hoặc cắt vật.

quat1

Chang son 1

Các công đoạn tiếp theo là xâu nan quạt, tán cố định nan quạt, cắt gọt chuôi nan, nhuộm nan, phất giấy, cắt bằng, phơi và đóng gói thành phẩm…

3

e514de979096ca01f4737af5ecf85796

4Các công đoạn làm quạt

Trước đây, tất cả các khâu đều được làm bằng tay, giờ đã có máy móc hỗ trợ nhiều công đoạn như cưa tre, chẻ nan.. nên việc làm quạt nhanh và đỡ vất vả hơn. Tuy vậy, những chiếc quạt được trưng bày tại các hội chợ hay dùng trong các dịp lễ, hội vẫn được những nghệ nhân lâu năm làm thủ công trong tất cả các công đọạn.

Quạt giấy Chàng Sơn nổi tiếng xa gần với nhiều mẫu mã và kiểu dáng đa dạng. Có đủ các loại quạt như: quạt giấy, quạt nan, quạt the, quạt lụa, quạt tranh…Từ những chiếc quạt giấy nhỏ dùng để quạt mát, hay quạt múa phục vụ cho các buổi biểu diễn đến những chiếc quạt thư pháp khổ lớn… đều được làm ra bởi sự miệt mài, nhiệt huyết và lòng yêu nghề của những nghệ nhân nơi đây.

Quạt ở đây phục vụ được nhiều đối tượng. Những chiếc quạt giấy đơn giản có giá 5k/chiếc, quạt biểu diễn kiểu cách, điệu đà hơn với riềm có giá 20k/chiếc, hay những chiếc quạt khổ lớn, quạt thư pháp, quạt trang trí, quạt đem đi triển lãm có giá từ vài triệu đến cả trăm triệu. Đặc biệt là những chiếc quạt thư pháp, những người có thể tạo ra chiếc quạt này ở Chàng Sơn không nhiều, bởi công đoạn vẽ quạt cần một đôi tay tài hoa, cẩn thận, con mắt tinh tế nhưng cũng không thể thiếu sự sáng tạo.

quatQuạt biểu diễn có giá 20k/chiếc

ugo1274946330Quạt thư pháp dùng để trang trí hoặc trong các triển lãm

Tuy hiện nay những chiếc quạt đã được thay thế bằng các phương tiện làm mát hiện đại như: điều hoà, quạt điện… nhưng những chiếc quạt truyền thồng này vẫn được nhiều người sử dụng cho các chuyến đi du lịch, trong những ngày hè oi nóng, trong các dịp lễ, hội, các hoạt động nghệ thuật,… và quan trọng là quạt Chàng Sơn vẫn được nhiều nước ưa chuộng như Pháp, Nhật…

Để đến được làng quạt Chàng Sơn, bạn có thể từ Hà Nội theo đường cao tốc Láng Hoà Lạc tầm 25k m đến đoạn rẽ vào Thạch Thất thì rẽ phải rồi đi tiếp 10 km nữa sẽ thấy biển chỉ đường vào làng quạt Chàng Sơn. Vào những dịp lễ hội, nhất là sau Tết Âm lịch, đến đây, bạn sẽ cảm nhận được không khí tấp nập của một làng nghề lâu đời, người người tất bật chuẩn bị làm quạt để đem bán, xuất khẩu hay đem đi triển lãm. Bạn cũng có cơ hội được thử sức làm cho mình một chiếc quạt giấy đơn giản, tự mình trang trí cho chiếc quạt dưới sự hướng dẫn của những thợ thủ công trong làng. Đến đây, mua một chiếc quạt múa hay quạt thư pháp nhỏ đem về trang trí sẽ rất thú vị.

Không bị rơi vào tình trạng mai một hay thăng trầm như bao làng nghề truyền thống khác, làng nghề “sản xuất gió” vẫn đang phát triển từng ngày và góp phần quan trọng trong việc giữ gìn, phát huy truyền thống một làng nghề lâu đời và góp phần quảng bá văn hóa Việt với bạn bè trong nước và quốc tế.

Về Chàng Sơn thăm làng nghề “tạo ra gió”
5 (100%) 1 vote

Tags: , , , , , ,

Bình luận