Tìm lại mâm cỗ cổ truyền của người Hà Nội xưa

banner làm bánh 365 1
Chia sẻ:

Đối với người Việt xưa mà nói, Tết không phải đến trong cây mai cành đào, cũng không phải đến trong những bộ quần áo mới mà chính là thể hiện ở mâm cỗ ngày Tết. Trong ký ức của người Hà Nội, mâm cỗ Tết không đơn thuần chỉ là việc chuẩn bị các món ăn mà còn là nơi lưu giữ các tinh hoa văn hóa ẩm thực Hà Thành.

mam co ngay tet
Trong tâm niệm của người Việt nói chung, người Hà Nội nói riêng, mâm cỗ ngày Tết phải thịnh soạn, đủ đầy thì suốt năm mới no ấm, thịnh vượng. Vậy nên nhiều người đi làm ăn xa, vất vả quanh năm cũng chỉ mong có được “mâm cao cỗ đầy” trong ngày Tết Nguyên Đán.

mam co tet xua
Dân gian ta có câu “Chẳng thơm cũng thế hoa nhài/ Dẫu không thanh lịch cũng người Tràng An” để ngợi ca sự tinh tế thanh lịch của người Hà Nội xưa. Sự tinh tế của người Tràng An không chỉ thể hiện trong lời nói, cách cư xử mà còn thể hiện trong đời sống ẩm thực. Mâm cỗ truyền thống đúng chuẩn của người Hà Nội không đơn giản là càng nhiều càng tốt mà phải đáp ứng rất nhiều tiêu chí, theo đúng bài bản, vừa đủ và đặc biệt được chế biến cực kì tỉ mẩn, trình bày đẹp mắt, thể hiện nét tao nhã khéo léo của người phụ nữ.

gio lua
Đối với người Tràng An, ăn uống không còn là hoạt động thường nhật mà đã được nâng tầm lên thành nghệ thuật ẩm thực, từ cách chế biến, trình bày thậm chí cả thứ tự ăn ra sao, kết hợp món nào với món nào cũng đều phải theo đúng chuẩn mực nhất định. Vậy nên không có gì lạ khi mâm cỗ ngày Tết của họ cầu kì đến vậy.

canh mang
Số lượng món ăn thường không cố định, phụ thuộc nhiều vào điều kiện của gia chủ nhưng dù nhiều hay ít thì mâm cỗ nào cũng phải có đủ bánh chưng, dưa hành, giò lụa, thịt gà và xôi. Dù đơn giản nhưng không hề qua loa, số lượng đĩa và bát trên mâm cỗ cũng phải đảm bảo số lượng nhất định, thường thì 4 đĩa 4 bát tượng trưng cho tứ trụ, 4 phương và 4 mùa. Bốn bát gồm chân giò lợn hầm măng, bóng thả, miến và một bát mọc nấm. Bốn đĩa gồm thịt gà, thịt lợn, giò lụa và xôi. Ngoài ra, có thể thay thế hoặc thêm một số món như nem rán, chả quế, thịt đông, vi cá, bào ngư…

mam co day du

Những nhà khá giả hơn có thể bày biện 6 đĩa 8 bát, 8 đĩa 8 bát tùy quan niệm mỗi người, bởi số 6 và số 8 trong tiếng Hán đọc chệch sang có thể hiểu là lộc và phát, là điều ai cũng mong muốn trong năm mới. Ngoài các món chính thì hầu hết nhà nào cũng có mứt như mứt sen, mứt quất… hay chè kho để làm món tráng miệng.

che kho

mut quat
Không chỉ khắt khe trong khâu trình bày mà sự tỉ mỉ, cầu kì còn thể hiện qua việc chọn lựa nguyên liệu. Nguyên liệu làm cỗ phải được lựa chọn cực kì kĩ lưỡng, chẳng hạn như thịt gà phải là gà thiến 3 năm thì thịt mới chắc, ko bị bở và ngọt, măng nấu canh phải là măng gác bếp 1 năm, thịt lợn cũng phải chọn miếng tươi màu, dính dính ở tay thì mới chuẩn… Xôi thì phải là xôi gấc mới đúng, bởi xôi gấc có màu đỏ tượng trưng cho sự may mắn. Để làm được một mâm cỗ cổ truyền đúng chuẩn cần rất nhiều công sức và thời gian, công phu và tỉ mỉ, chứa đựng tâm huyết của người làm với nhiều ước mong cho năm mới.

xoi gac
Ngày nay cuộc sống bận rộn khiến cho nhiều giá trị tinh thần bị mai một đi nhiều. Mâm cỗ ngày Tết cũng vì thế mà đơn giản hơn, đáp ứng nhu cầu nhanh – gọn của nhiều gia đình. Thế nhưng dù có bao nhiêu sơn hào hải vị thì đến ngày Tết trong mâm cỗ của các gia đình ở Hà Nội vẫn không có gì thay thế được cặp bánh chưng xanh cùng với đĩa dưa hành muối, vài khoanh giò lụa…

banh chung dua hanh

Dù không giữ được nguyên vẹn bản sắc như xưa nhưng thật may những giá trị cốt lõi vẫn không bị đánh mất. Mâm cỗ phải có bánh chưng, dưa hành, xôi, thịt gà thì mới đúng là mâm cỗ ngày Tết đúng nghĩa, trọn vẹn.

Tìm lại mâm cỗ cổ truyền của người Hà Nội xưa
5 (100%) 1 vote

Tags: , , ,

Bình luận