Sự tích ông Công ông Táo và tục thả cá chép của người Việt

Từ bao đời nay, trong nghi lễ cổ truyền của dân tộc, ngày 23 tháng chạp hằng năm được biết đến là Tết ông Công ông Táo với tục lệ thả cá chép truyền thống. Cứ đến ngày này là trong mỗi gia đình người Việt nói chung và người Hà Nội nói riêng lại chuẩn bị mâm cơm, 3 con cá chép tượng trưng cho 3 Táo để chuẩn bị tiễn ông Công ông Táo về chầu trời. 

[bai_lien_quan]

Tuc tha ca chep 1

Sự tích ông Công ông Táo không còn xa lạ với người Việt và dường như còn được truyền từ đời này sang đời khác để gợi nhớ cho con cháu về một trong những ngày Tết cổ truyền của ông cha. Chuyện xưa kể rằng có hai vợ chồng vì quá nghèo khổ nên phải bỏ nhau để đi tha phương cầu thực. Người vợ may mắn nên lấy được một anh chồng giàu có. Còn người chồng thì trở thành kẻ hành khất tha hương kiếm sống qua ngày. Năm ấy vào ngày 23 tháng Chạp, người vợ đang lúi húi đốt vàng mã ngoài sân thì có một người ăn xin ăn mặc tả tơi, nhem nhuốc bước vào. Người vợ ngay lập tức nhận ra người chồng cũ nên động lòng thương bèn vào nhà lấy tiền bạc, cơm gạo ra cho. Người chồng nhìn thấy, biết chuyện, nổi máu ghen nghi ngờ vợ. Uất ức, tuyệt vọng, người vợ lao vào bếp lửa tự vẫn. Người chồng cũ vì đau xót cho vợ cũng nhảy vào chết theo. Người chồng mới vì ân hận nên cũng nhảy vào đám lửa chết. Ngọc Hoàng cảm động tình nghĩa sâu nặng của 3 người nên phong làm vua bếp. Từ đó, Táo quân trở thành vị thần quanh năm chỉ ở trong bếp, biết hết chuyện trong  gia đình.

Tuc tha ca chep 2

Đến ngày 23 tháng chạp hằng năm, Táo quân sẽ cưỡi cá chép về chầu Ngọc Hoàng, tấu trình cho ngài về chuyện bếp núc và những điều đã xảy ra trong các gia đình dưới hạ giới. Với hy vọng ông Táo sẽ phù hộ cho mình có được nhiều điều may mắn trong năm mới và bảo vệ hạnh phúc và sự nồng ấm trong gia đình, người Việt coi tục thờ cúng Táo quân hết sức thiêng liêng và trang trọng. Lễ cúng ông Táo thường diễn ra trước 12h trưa ngày 23 để kịp giờ Táo quân lên thiên đình.

Tuc tha ca chep 4

Cứ đến tầm này hàng năm, người dân Hà Thành lại nô nức kéo nhau ra con phố Hàng Mã để sắm lễ cúng ông Công ông Táo.

Tuc tha ca chep 3

Người dân cũng dậy từ rất sớm để chuẩn bị lễ vật và cơm cúng. Cúng xong, người ta sẽ hóa mũ áo, tiền vàng để làm lộ phí cho Táo quân lên đường.

Tuc tha ca chep 5

Cũng bởi vì tin rằng cá chép là phương tiện duy nhất đưa ông Táo về trời, sau khi làm lễ xong, các gia đình đều đem cá chép ra sông hay ra ao thả đi. Tục thả cá chép vào Tết ông Công ông Táo vì thế mà hình thành. Ở Hà Nội, người dân hay chọn hồ Hoàn Kiếm, Ngọc Khánh, Thành Công để thả cá.

Tuc tha ca chep 6

Tuc tha ca chep 7

Trong tâm thức của người Việt, cá chép là loài “cá vượt vũ môn”, “cá hóa rồng”. Vì vậy, việc phóng sinh cá chép vào ngày này mang ý nghĩa đặc biệt. Ông Táo cưỡi cá chép bay về trời chính là biểu tượng của sự thăng hoa, tinh thần kiên trì, bền bỉ, chinh phục mục tiêu, hướng đến những điều tốt đẹp. Điều này hoàn toàn phù hợp với những mong muốn, ước vọng hàng ngàn đời nay của người Việt.

Tiễn Táo quân về trời vào ngày 23 tháng chạp dần dần trở thành một nét đẹp truyền thống được âm thầm gìn giữ qua biết bao thế hệ. Đó cũng chính là văn hóa, là đời sống tinh thần đáng quý của dân tộc Việt Nam nói chung và người Hà Nội nói riêng.

Trả lời