Khám phá Ô Quan Chưởng – cửa ô còn lại duy nhất của kinh thành Thăng Long

banner làm bánh 365 1
Chia sẻ:

Ca dao Hà Nội xưa có câu: Ở đâu năm cửa chàng ơi / Sông Nhị Hà mấy khúc nước chảy xuôi một dòng. Câu ca dao xưa nhắc đến 5 cửa ô danh tiếng của Hà thành nhưng đến nay chỉ còn lại cửa ô duy nhất còn mang dấu ấn của kinh thành Thăng Long: Ô Quan Chưởng. 

[bai_lien-quan]

Print

Nói về thành lũy ở Việt Nam thì ở đâu cũng có, nhưng cửa ô thì chỉ ở Hà Nội mới có. Cửa ô là nơi chân quê, những người sơn cước lần đầu tiên vào thành phố chạm trán với kinh thành. Và đến nay, Hà Nội cũng chỉ còn một cửa Ô Quan Chưởng vẫn trơ gan cùng tuế nguyệt. Đây là một trong 21 cửa ô mở qua tường phía Đông của tòa thành đất bao quanh khu Kinh thành Thăng Long xưa được xây dựng vào năm Cảnh Hưng thứ 10 (1749), có tên chữ là Đông Hà Môn (cửa Đông Hà – cửa ô ở phường Đông Hà trước kia). Công trình này đã từng được trùng tu, sửa chữa hai lần, vào năm Gia Long thứ 3 (1804) và năm Gia Long thứ 16 (1817), tuy nhiên, kiến trúc hiện nay là kết quả của lần sửa chữa vào năm 1804.

b

Ô Quan Chưởng là tên người dân đặt để tưởng nhớ công lao và sự hy sinh anh dũng của viên quan Chưởng Cơ – chỉ huy vệ binh đã cùng 100 binh lính nhà Nguyễn chiến đấu chống Pháp khi chúng đánh vào thành Hà Nội vào năm 1873 qua cửa ô Đông Hà.

Cửa ô Quan Chưởng xưa được thiết kế theo kiểu vọng lâu – một kiểu kiến trúc đặc trưng thời Nhà Nguyễn, có mặt trước hướng về phố Ô Quan Chưởng. Đây là nơi tập trung buôn bán chiếu cói, sản phẩm của những vùng ven biển như: Ninh Bình, Thái Bình, Nam Định, được người ta đưa lên Thăng Long – Hà Nội bằng đường sông. Ô Quan Chưởng bao gồm 2 tầng lầu: tầng dưới có 3 cửa, một cửa nằm chính giữa, cao và rộng khoảng 3m, hai cửa phụ nằm ở hai bên, rộng khoảng 1.65m, cao 2.5m. Cả ba cửa đều được thiết kế theo kiểu vòm cuốn. Tầng trên có vọng lâu 4 mái, thu nhỏ ngay tại vị trí phía trên nóc cửa chính, xung quanh có lan can trang trí các hình lục lăng, tứ giác, hoa thị. Giữa phần trên nóc cửa chính và vọng lâu là một khung hình chữ nhật, ở mặt trước có đắp nổi ba chữ Hán: “Đông Hà Môn”.

1

a

Ô Quan Chưởng được xây bằng gạch vồ, có kích thước lớn, giống như gạch xây ở Văn Miếu Quốc Tử Giám, nên rất chắc chắn, nếu không có súng đạn của kẻ thù, đến nay, Ô Quan Chưởng vẫn đứng vững cùng thời gian.

Trải qua bao thăng trầm lịch sử, cửa ô Quan Chưởng đã bị xuống cấp. Hiện nay, cửa ô còn nguyên một cửa chính và hai cửa con hai bên. Trên nóc cửa chính là một vọng lâu. Bên tường phía trái có gắn một tấm bia khắc năm 1882 ghi lệnh của Tổng đốc Hoàng Diệu cấm bọn lính sách nhiễu những đám tang qua lại cửa ô. Xung quanh cửa ô, các chợ Đồng Xuân cũ, Gạo, Bắc Qua đã biến dạng, chỉ còn dáng một cổng thành xưa với nỗi hoài niệm về cái đẹp của một thời.

2

“Ô Quan Chưởng là một di tích kiến trúc đẹp đến ngỡ ngàng nhưng đang đổ vỡ. Ô Quan Chưởng không chỉ là một cột mốc của thành Thăng Long xưa, nó còn là một biểu tượng của tinh thần và sự kiên cường của người dân Hà Nội”. Đại sứ Mỹ tại Việt Nam Michael W. Michalak đã từng phát biểu như vậy. Sau đó, ngày 3/6/2009, ông Michael Michalak và lãnh đạo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ký biên bản tài trợ dự án bảo tồn ô Quan Chưởng của Hà Nội với tổng số kinh phí 74.500 USD.

3

Tuy nay, Ô Quan Chưởng không phải là địa điểm du lịch hấp dẫn khách tham quan trong và ngoài nước nhưng là cửa ô duy nhất còn sót lại của kinh thành Thăng Long, Ô Quan Chưởng không chỉ mang vẻ đẹp về mặt kiến trúc mà còn in đậm dấu ấn lịch sử Hà Nội xưa.

Khám phá Ô Quan Chưởng – cửa ô còn lại duy nhất của kinh thành Thăng Long
5 (100%) 1 vote

Tags: , , ,

Bình luận